Havenbedrijf Rotterdam is hoofdsponsor nieuwe expo 'Bestemming Havenstad'

Het Maritiem Museum heeft grote ambities voor haar tentoonstellingen en Havenbedrijf Rotterdam wil graag van betekenis zijn voor de stad. Ook is er een gedeeld streven, namelijk de haven goed zichtbaar houden in de stad. Reden voor een stevige samenwerking: Havenbedrijf Rotterdam heeft zich als hoofdsponsor verbonden aan de nieuwe tentoonstelling ‘Bestemming havenstad’.

Het verhaal over de haven moet verteld worden, aan Rotterdammers en aan bezoekers van de stad: daar zijn het Maritiem Museum en Havenbedrijf Rotterdam het roerend overeens. Waar het museum een brede blik op het maritieme verleden heeft, richt het havenbedrijf zich hoofdzakelijk op de haven van vandaag en morgen. Dat verhaal is belangrijk, want hoewel de haven inmiddels ver van de stad ligt, is de invloed op het dagelijks bestaan van Rotterdammers en andere Nederlanders onverminderd groot.

Met de opening van Port Pavilion, in het Leuvepaviljoen in de Maritiem Museum Haven, bracht Havenbedrijf Rotterdam in 2021 al een stukje moderne haven terug in de stad. Vanuit dit haveninfopunt worden bezoekers namelijk geïnformeerd over de haven, en geïnspireerd om ook zelf de haven eens in te trekken. “Daarnaast vinden wij het ook belangrijk dat de kennis over de rijke geschiedenis van de Rotterdamse haven behouden blijft,” zegt Allard Castelein, presidentdirecteur van Havenbedrijf Rotterdam. “Daarom halen we nu, in het kader van ons negentigjarig bestaan, de banden aan met het museum.”

Deze samenwerking leidde onder meer tot steun voor de nieuwe tentoonstelling ‘Bestemming havenstad’: het havenbedrijf is de hoofdsponsor van deze nieuwe expositie, die in december opent. Castelein: “We investeren tot minimaal 2028 in deze tentoonstelling over de maritieme ontwikkeling van Rotterdam en de grote maatschapelijke impact op de stad en op Nederland. Het Maritiem Museum wil een groot publiek betrekken bij het denken over de geschiedenis en toekomst van de haven en stad Rotterdam. Dat past in het beleid van het Havenbedrijf Rotterdam.”

Sporen van de haven

Patricia Mensinga is projectleider van de nieuwe tentoonstelling. “Natuurlijk zien ook wij duidelijke overeenkomsten in de doelen van het museum en het havenbedrijf. ’Bestemming havenstad’ wil bezoekers bewust maken van de wisselwerking tussen de Rotterdamse haven en de stad,” vertelt ze. “Waar Port Pavilion laat zien hoe de haven nu is, legt het museum de link tussen het heden en het verleden van de haven, met objecten uit de collectie. Waarom is die haven eigenlijk zo gegroeid? Hoe heeft dat de stad beïnvloed? En waarom ligt de haven, waar hij nu ligt? Zo ontdek je als bezoeker sporen van de haven in de stad, waaruit je het verleden kunt aflezen.”

De nieuwe tentoonstelling wordt groots opgezet: ‘Bestemming havenstad’ beslaat een heel ‘deck’, een oppervlak waar museumbezoekers eerder nog twee tentoonstellingen konden bekijken. Ook zijn er plannen om maritieme verhalen buiten de museummuren te vertellen. Het museum is bijvoorbeeld in gesprek met vervoerbedrijf RET om te kijken of we in de metro of metrohaltes de reizigers kunnen inspireren.

Mensinga: “Om zo’n grotetentoonstelling goed vorm tegeven en het verhaal op een mooie manier te vertellen, heb je veel partners nodig. Havenbedrijf Rotterdam is niet alleen hoofdsponsor, maar ook een partij met veel kennis. Regelmatig hebben wij contact over wat er speelt in de haven. Zo blijven we goed geïnformeerd: dat houdt onze verhalen actueel en levendig. Daarnaast heeft Havenbedrijf Rotterdam interessant materiaal in hun hedendaagse archief, zoals foto’s en films waarvan we gebruik mogen maken.”

De stad in

‘Bestemming havenstad’ vertelt de geschiedenis van de haven en de wisselwerking met de stad op een bijzondere manier: via een fictieve metroreis langs verschillende locaties in de stad. Mensinga: “Iedere halte heeft een bepaald thema, waar we een Rotterdammer aan koppelen. Deze persoon vertelt een verhaal van nu, waarmee we een bepaald thema introduceren. Zo leggen we contact met de stad. Als bezoeker beleef je de relatie tussen Rotterdam en de haven door de tijd heen, en je ervaart hoe maritieme veranderingen de wereld om ons heen beïnvloeden. De combinatie van geschiedenis en actualiteit maakt het verhaal aantrekkelijk en herkenbaar.”

Op die manier maakt de tentoonstelling met de informatie over de haven ook de stad een nog interessantere plaats om te vertoeven. En ook dat past goed bij de insteek die het havenbedrijf voor zich ziet. Castelein omschrijft Havenbedrijf Rotterdam als een maatschappelijk betrokken organisatie, die een constructieve bijdrage wil leveren aan de stad. “Enerzijds aan het haven- en industriegebied, maar zeker ook aan de leefbare stad en haar bewoners. We dragen bij aan organisaties en evenementen op het gebied van cultuur, sport en recreatie door middel van sponsoring en subsidies. Zo helpen we de band tussen stad en haven verstevigen, en de stad aantrekkelijk te houden als vestigingsplaats.”

De thema’s in de expositie zijn sterk locatie-gebonden, vervolgt projectleider Mensinga. Zo wordt bij de halte Heijplaat verteld over het bijzondere dorp dat feitelijk uit de grond werd gestampt om de medewerkers van de Rotterdamse Droogdok Maatschappij (RDM) te huisvesten met hun families. Bij halte Feijenoord kom je meer te weten over de scheepsbouw. “In de loodsen die daar gedeeltelijk nog te vinden zijn, werd ooit het eerste stoomschip van Nederland gebouwd. Dat gaf een innovatief karakter aan de stad Rotterdam, iets dat je vandaag de dag nog steeds kunt voelen.” Bij iedere halte is er ook aandacht voor de keerzijde van ontwikkelingen. “De rijkdom van de één kan ten koste van anderen gaan, en mensen in Pernis wonen tussen de industrie. Ook bestaat er een spanningsveld tussen de natuur en uitbreidingen van de haven.”

Halte van de toekomst

Wie de metroreis aflegt, weet bij het eindpunt veel over het ontstaan van Rotterdam. Mensinga: “Een stad komt niet uit het niets – die hebben we met elkaar gebouwd door de eeuwen heen. We geven vanuit de geschiedenis van de haven duiding aan de stad zoals die er nu uitziet. We koppelen heden en verleden aan elkaar door verhalen te presenteren over hoe haven en stad elkaar beïnvloeden. En heel leuk: de laatste halte is een toekomsthalte. Hier zal steeds een andere gastcurator een podium krijgen om zijn of haar visie op de toekomst van haven en stad te presenteren. Zo visualiseren we die toekomst voor het publiek. Daar is ook ruimte voor bijvoorbeeld wetenschappers of filosofen om hun gedachten over de toekomst te delen. Die willen we als ‘oral history’ vastleggen in een archief van verhalen, zodat we over vijftig jaar nog steeds weten hoe we nu dachten.”

De samenwerking tussen het Maritiem Museum en Havenbedrijf Rotterdam is niet nieuw. Het zijn partijen die elkaar van nature al goed weten te vinden. Het havenbedrijf is erg geïnteresseerd in de ontwikkelingen rond de tentoonstelling en blijft goed op de hoogte, maar het museum is vrij om de inhoud te bepalen. “We hebben nauw contact met Havenbedrijf Rotterdam en zij stellen uiteraard kritische vragen. Uiteindelijk helpt deze tentoonstelling om een gezamenlijk doel te bereiken: de beeldvorming verbeteren en het begrip te vergroten over de maritieme stad, waarin wij samenleven.”

Dit artikel verscheen eerder in ons relatiemagazine 'Vaart!' 

 Maritiem Museum Rotterdam - Bert Boer en Allard Castelein - fotografie Fred Ernst