Samenwerken aan een havenicoon

Het is een project met veel haken en ogen, de restauratie van Stadsgraanzuiger 19, topstuk uit onze collectie. Bij het restauratieproject werken musea uit twee landen nauw samen met externe deskundigen en natuurlijk met Stichting Rotterdamse Graanzuiger. Dankzij hen ontsnapte ‘De Veter’ aan de slopershamer.

De Stadsgraanzuiger is een topstuk uit de collectie - en niet alleen omdat het een ingewikkelde machine van bijna een eeuw oud betreft. ‘Varend erfgoed heeft een enorme kracht om mensen te verbinden,’ zegt historica Karen Meirik die de afgelopen 15 jaar achtereenvolgens in China en Frankrijk werkte. De laatste jaren coördineerde ze de Nederlandse inbreng bij grote evenementen als de Semaine du Golfe, de Volvo Ocean Race en Brest 2016. ‘Cultuurverschillen vallen weg als we met elkaar op of aan een schip werken,’ zegt Karen, voor wie dat de drijfveer was om het projectleiderschap van de Stadsgraanzuiger 19 op te pakken. ‘De elevator is de laatste in z’n soort. Het is een topstuk van het Maritiem Museum, maar ook in Vlaanderen waar de elevator tot in de jaren tachtig aan het werk is geweest tot hij werd verkocht aan Rotterdam. Dit project is dan ook meer dan een restauratie: het is ook een versterking van samenwerking.’ Tijdens de restauratie is de uitdaging om alle verschillende disciplines en soorten mensen bij elkaar te brengen. Karen: ‘Daar geloof ik in, want verbinden is nu juist de essentie van de graanelevator. Niet alleen was het vaartuig de fysieke schakel tussen zeevaart en binnenvaart, maar ook een scharnier in de tijd tussen het zware werk van de zakkendragers en een nieuwe generatie technisch geschoold havenpersoneel. Daarbij komt nu een nieuwe schakelrol als gedeeld topstuk van de Antwerpse en de Rotterdamse haven.

Eigen middelen

Geen eenvoudige klus. Een samenwerking tussen twee landen met cultuurverschillen, waar veel geld voor nodig is. Het grootste deel komt van de Vlaamse overheid, maar het Maritiem Museum draagt ook ruim een half miljoen euro bij. Een deel daarvan komt uit onze eigen middelen, de rest hopen we via fondsen en sponsors bij elkaar te krijgen. Gelukkig komt het project op stoom en wordt het zichtbaarder.

Het Beheersprogramma – de basis voor de subsidie uit Vlaanderen – is ingediend en Marieke van Bommel, directeur van het Museum aan de stroom (MAS), heeft in Rotterdam de samenwerkingsovereenkomst met het Maritiem Museum namens de stad Antwerpen ondertekend. Het plan voor de toekomstige publieksfunctie van Stadsgraanzuiger 19 staat in de steigers, en momenteel wordt de machine op stoom gebracht voor het zomerseizoen. Eind september doet de elevator mee aan het evenement Water-rAnt in Antwerpen, om ook daar mensen te enthousiasmeren.’ Weinig staat het ‘Stadsgraanzuiger 19’ nog in de weg. Een uniek project rondom maritiem erfgoed van twee musea in twee landen. Een project dat ook niet mág mislukken. Meirik: ‘Dit is een eenmalige kans om Stadsgraanzuiger 19 te behouden voor toekomstige generaties. Een kans waarvan ik zeker weet, dat we die nooit meer zullen krijgen.’

Verbinden is de essentie van de graanelevator

Karen Meirik, projectleider Maritiem Museum

Dit artikel stond in ons relatiemagazine Vaart! van juni 2019.