Het begon met een prehistorische boomstamkano maar vandaag de dag bouwen Nederlandse scheepsbouwers aan high tech schepen die varieren van een  luchtverdedigingsfregat, complexe offshore schepen of een supersnel zeiljacht. 

Bij het ontwerpen en bouwen van schepen hebben scheepbouwers vaak te maken met tegenstrijdige belangen. Handelsschepen zijn gebaat bij een groot laadvermogen, maar dat levert geen snelvarend schip op. Marineschepen moeten vooral snel, wendbaar en goed bewapend zijn, maar een comfortabel onderkomen voor de bemanning komt dan pas op de tweede plaats. Bij passagiersschepen staat het comfort daarentegen voorop.

De Nederlandse scheepsbouw is sterk beïnvloed door tradities. Tot in de 18de eeuw werd zonder bouwtekening gewerkt. Ervaring en inzicht van de scheepsbouwers waren bepalend voor het eindresultaat. Dit zorgde voor duidelijke regionale kenmerken in bouwtrant en scheepsvorm. De ontwikkeling van de Nederlandse scheepsbouw, werkwijzen en technieken stond ook in nauwe relatie met mondiale ontwikkelingen. Het navigeren gebeurde met instrumenten, die vaak in het buitenland waren ontwikkeld en die op Nederlandse schepen werden toegepast.

Vandaag de dag staan Nederlandse scheepbouwers aan de wereldtop qua techniek en innovatie in de scheepsbouw en leveren wereldwijd custom build high tech schepen voor uiteenlopende doeleinden.