Deze Friese tjalk heeft tot 1972 door heel Nederland gevaren met turf, vlas, hooi, hout, lijnzaad, aardappelmeel, mest en zelfs schelpen. Nu kun je hier alles ontdekken over maritieme knopen en zelf aan de slag.

Ahoi sailor, ken jij je zeemansknopen?

Aan boord van de ‘Gruno’ leer je alles over knopen, hoe je een achtknoop, mastworp of paalsteek legt, onmisbare knopen in de scheepvaart. Stap aan boord en probeer er eens een paar, of bekijk het vakmanschap van onze maritieme knopen experts die je tevens een handje kunnen helpen.

De handigste knoop ter wereld: de paalsteek. Hoe maak je die?

1. Sla het losse eind van de lijn – dit heet ‘het halend part’ – over de lijn heen. Je hebt nu een oog in de lijn.
2. Steek het losse eind van onderaf door de lus.
3. Haal het losse eind achter het vaste eind langs.
4. Steek het losse eind weer door de lus.

Een ezelsbruggetje om deze knoop te onthouden: “Het slangetje (het losse eindje touw) komt uit het meertje (de lus), kruipt achter de boom (het vaste stuk touw) en gaat terug in het meertje”. Klaar! Hoe harder je aan deze knoop trekt, hoe vaster hij gaat zitten. Maar… als er geen spanning op staat, kun je hem altijd zonder moeite weer losmaken.

Dit schip moest geld in het laatje brengen

Deze Friese tjalk ‘Gruno’ heeft tot 1972 door heel Nederland gevaren, in de zogenoemde ‘wilde vaart’. Dat is een avontuurlijke term die aangeeft dat de schipper met zijn schip overal heen voer waar hij lading kon krijgen, en niet naar vaste havens. In 1914 kocht vader Esse Bond dit schip (dat toen ‘Esperance’ heette) en noemde het ‘Hendrikina’ naar zijn vrouw. Zoon Jan Bond kocht het schip in 1925 van zijn vader en gaf het toen de naam ‘Gruno’. De ‘Gruno’ vervoerde van alles: turf, vlas, hooi, hout, lijnzaad, aardappelmeel, mest en zelfs schelpen. Dat gebeurde lange tijd zeilend, want pas in 1952 liet schipper Jan een motor plaatsen. Daardoor was de tjalk niet meer van de wind afhankelijk. Aan boord is vooral veel laadruimte. Logisch, want het schip moest geld in het laatje brengen! Woonruimtes zijn te vinden in het vooronder en het achteronder. Je bent welkom aan boord! Ontdek hoe de schippers vroeger leefden en werkten aan boord.