29.01.18

 

Digitaliseren technische tekeningen 


Al 20 jaar werken onze conservatoren en vrijwilligers hard aan het digitaliseren van onze collectie technische tekeningen. De volledige 18de- en 19de -eeuwse collectie is al digitaal beschikbaar. Toch zal het, als we in hetzelfde tempo doorgaan, nog tot 2050 duren voor alle 200.000 technische tekeningen voor het nageslacht zijn behouden. Maar die ‘levensverwachting’ heeft het materiaal waarop de scheepsontwerpen getekend zijn niet. Tijd dus voor een inhaalslag.

De verzameling technische tekeningen is een van de grootste deelcollecties van het Maritiem Museum. Belangrijk vanwege haar omvang en het verhaal dat ze vertelt. Een verhaal over de technische ontwikkeling van de Nederlandse scheepsbouw die, zeker na de Tweede Wereldoorlog, behoort tot de wereldtop.

Eindeloos uitgerold 

De komende jaren dreigen we niet alleen de verhalen achter de tekeningen te verliezen, maar ook de tekeningen zelf, omdat het papier waarvan ze zijn gemaakt een te hoge zuurgraad heeft en gewoonweg vergaat. Bovendien hebben we te maken met écht werkmateriaal. De scheepstekeningen zijn eindeloos uitgerold, betast en weer ingerold door vele handen. Zelfs met vijftig restauratoren zou deze collectie op den duur niet te redden zijn. Dat is dan ook niet het doel van het project. Het gaat erom dat de informatie van de tekeningen bewaard blijft. En daar is haast bij. De klus moet in 2023 zijn geklaard.

Pilot

Op dit moment loopt er een pilot op de afdeling Behoud en Beheer om erachter te komen hoe we het digitaliseringsproces het beste kunnen aanpakken. Hoeveel conservatoren en vrijwilligers om te registreren en te digitaliseren heb je nodig? Welke gegevens worden geregistreerd? Hoe krijg je zo’n halfvergane tekening het beste door de scanner? Hoeveel scanners heb je nodig? Op basis waarvan selecteer je? Veel kokers met tekeningen zijn nog nooit open geweest. Wellicht komen er nog verrassingen tevoorschijn.

Tijd besparen

Het digitaliseren van zoveel tekeningen is monnikenwerk, maar het moet gebeuren. Om verhalen te kunnen vertellen door verbindingen te leggen tussen de tekeningen, de scheepsmetingsregisters - die sinds kort ook digitaal beschikbaar zijn - schilderijen en scheepsmodellen. Een gedigitaliseerde collectie bespaart ook een hoop tijd. Meerdere malen per week krijgen we verzoeken van onderzoekers, schrijvers, wetenschappers, modelbouwers, scheepsbiografen of schippers die een reparatie of restauratie willen uitvoeren. Verzoeken waaraan we negen van de tien keer geen gevolg kunnen geven. Omdat alleen al het vinden van de juiste koker teveel tijd kost. Pas als het écht nodig is, willigen we verzoeken in. Zoals bij het installatiebedrijf dat vorig jaar was vastgelopen met werkzaamheden op het ss Rotterdam. Dankzij onze tekeningen kon het weer verder.