Type boeken

Liggers

Liggers betreffen de registraties van de meetbrieven van schepen door de Scheepsmeetingsdienst. Een schip wordt me name gemeten om het laadvermogen van het schip te bepalen. De eigenaar krijgt een meetbrief ten aanzien van de gedane meting.  De meting wordt geregistreerd in het liggerboek van de plaats van registratie en krijgt een liggernummer mee. Het liggernummer is opgebouwd uit de verkorte plaatsnaam van het registratiekantoor van de Scheepsmetingsdienst en een volgnummer (bijvoorbeeld  Zs362, R12345, Am12345 of D1234, aangevuld met de N van Nederland).

Brandmerken

Om schepen officieel te registreren bij het Kadaster wordt een brandmerknummer op het schip aangebracht en opgenomen in het Schepenregister van het Kadaster. Het brandmerk-nummer werd bij een houten schip gebrand en bij ijzeren / stalen schepen gebeiteld. Dit kan op de stuurhut of aan de den of boord van het laadruim. Met het registratienummer wordt het schip internationaal geïdentificeerd en ligt ook de eigendom vast. Bij een hypotheek op het schip en bij een geldende meetbrief is een brandmerk verplicht. Vanaf 1929 verwijst daarom een ligger altijd naar een brandmerk. Het nummer van het brandmerk is als volgt opgebouwd: volgnummer, type schip, plaats van registratie bij het Kadaster en jaar van registratie (bijvoorbeeld 31 B TIEL 1927, 274 B LEID 1927, 262 Z ARNH 1952 of 596 V HAARL 1948). Als type schip wordt onderscheiden: B voor Binnenvaart, Z voor Zeevaart en V voorVisserij. De plaats van registratie zijn de kadasterkantoren. De samenstelling van deze plaatsen is niet gelijk aan die van de Liggers aangezien het andere kantoren zijn. Zo betreft het 35 plaatsen in Nederland in tegenstelling tot 24 voor de Liggers.

Naast de markering op een schip met een brandmerk komt het voor dat een schip gemerkt is met één of meerdere liggernummers.

In de administratie van de Scheepsmetingsdienst zijn de metingen opgenomen in de Liggerboeken. Om de actuele ligger behorende bij een schip terug te kunnen vinden, is een register opgesteld van Brandmerken waarbij per brandmerk de betreffende actuele scheepsmetingnummers (ligger nummers) zijn opgenomen.

De handmatige registratie van scheepsmetingen door Scheepmeetingsdienst (Liggerboeken) bestrijkt de periode van 1899 tot en met 1989. Het register van brandmerken (Brandmerkboeken) met een verwijzing naar de liggernummers bestrijkt de periode van 1926 tot en met 1996. Na deze periode is de registratie geautomatiseerd.

De boeken hebben ieder een inventarisnummer meegekregen vanuit het Maritiem Museum Rotterdam. Voor de Liggers loopt deze nummers van H1910 tot en met H2016 en omvat dus 109 boeken. Bij de Brandmerkboeken loopt de nummering van H2018 tot en met H2074 en nummer H2111 en omvat 58 boeken.