21.01.19

Gefladder van gekleurd licht

Stoom en schepen, kleuren en dynamiek’. Dat waren de eerste indrukken van de Franse kunstenaar André Wilder toen hij in 1905 de Rotterdamse haven kwam bekijken. De snel groeiende Rotterdamse haven trok al een tijd de aandacht van binnenlandse én buitenlandse kunstenaars. De Rotterdamse haven veranderde rond 1900 in rap tempo van een rustige, nationale haven in een luidruchtig, dynamisch knooppunt dat voor heel Europa relevant was.

Na de opening van de Nieuwe Waterweg en de beroemde Sprong naar Zuid werd de haven steeds verder uitgebreid. Met de komst van het stoomschip vulde de lucht boven Rotterdamzich met rookwolken, roet en het geluid van stoomfluiten en machines.

Ondersteboven

André Wilder (1871-1965), een kunstschilder uit Parijs, wilde de haven wel eens met eigen ogen zien. In navolging van andere kunstenaars, zoals de beroemde Paul Signac, nam hij een kijkje in Rotterdam. Hij was duidelijk ondersteboven van wat hij zag, en wist zijn emotie en het dynamische gevoel van de havenstad in het onlangs door het Maritiem Museum verworven schilderij vast te leggen. Zijn maritieme kennis was niet groot, maar toch herkennen we de schepen die hij langs zag komen uitstekend: stoomsleepboten (met de karakteristieke schoorsteenemblemen zoals die van ‘De Volharding’, met een ‘V’ op de schoorsteen), een groot stoomvrachtschip dat waarschijnlijk binnen Europa voer, zeilende binnenvaartschepen en grote oceaanstomers. Duidelijk herkenbaar zijn ook de Willemsspoorbrug op de achtergrond en de Maaskade op het Noordereiland rechts.

Waardige medestander 

André Wilder maakte redelijk wat maritieme schilderijen, waarbij dit schilderij er positief uitspringt. Zijn werken zijn wel omschreven als ‘un papillonnement de lumière colorée, des toiles rayonnantes de vitalité’, vrij vertaald ‘een gefladder van gekleurd licht, stralend van vitaliteit’. Dit schilderij is daarvan een uitmuntend voorbeeld. De wijze waarop Wilder met heldere gele, oranje, blauwe en witte toetsen de schepen, de rook en het water in de Rotterdamse haven tot leven brengt, maakt grote indruk. Met de verwerving van het schilderij van Wilder heeft het museum een waardige medestander van het schilderij van de Belgische schilder Victor Gilsoul, dat pronkt in de tentoonstelling Topstukken, in de collectie gekregen. Het werk van Gilsoul, uit circa 1910, is vanuit dezelfde nieuwsgierigheid voor onze haven ontstaan, maar verbeeldt deze op een andere, iets minder krachtige manier. Samen laten ze op een prachtige manier zien hoe de haven impact had op de mensen in de stad – of zij er nu woonden of op bezoek kwamen. Het schilderij van André Wilder is te bewonderen op de tweede verdieping van het Maritiem Museum.