'Voor vaartuigen, welke krachtens art. 22 der herziene Rijnvaartakte van 17 oktober 1868 van een scheepspatent zijn voorzien, wordt als vlak van den grootsten toegelaten diepgang aangenomen het vlak als zoodanig aangewezen door een der Commissiën van deskundigen voor de Rijnvaart’.

Dit citaat is te lezen in de ‘Reglementen Binnenvaart’, verzameld door K. Salomons (1930) en vormt de basis voor de huidige metingen van schepen. In die tijd viel de meting onder de Belastingdienst. Men telde (turfde) de hoeveelheid lading die in het schip ging en hief daar belasting over, het patentrecht. Met de groei van het transport over de binnenwateren werd dit systeem ontoereikend. Er werd besloten een koppeling te maken tussen het gewicht van de lading en het inzinken van het schip. Hierdoor kan men het gewicht van de lading bepalen door de mate van inzinking van het schip. Deze nieuwe methode werd in 1894 voor de Rijnvaart ingevoerd.

Sinds 1899 namen inspecteurs van de Belastingdienst en, vanaf 1933 de Scheepsmetingsdienst de maten van nieuwgebouwde schepen op en verrichtten hermetingen aan bestaande schepen. In zogenaamde ‘liggers’ (volgordelijke registers) kan men eenvoudig opzoeken waar een schip gebouwd is, wie de eigenaren zijn geweest en of het schip in de loop der jaren is verbouwd. De liggers zijn in 2008 door de Scheepsmetingsdienst overgedragen aan het Maritiem Museum Rotterdam.  In het museum worden de liggers bewaard van alle plaatsen waar schepen werden gemeten en wel vanaf 1899 tot ca. 1995. De liggers zijn toegankelijk via het nummer van de meetbrief. Bij nieuwe meetbriefnummers zijn in de liggers verwijzingen gemaakt naar de verlopen nummers. Op die manier kan de historie van een schip eenvoudig opgezocht worden. Een groep vrijwilligers van de Landelijke Vereniging tot Behoud van het Historisch Bedrijfsvaartuig heeft de oudste liggers, daterende uit de jaren 1899 tot 1940, ontsloten waarmee het zoeken op bijvoorbeeld scheepsnaam en eigenaar mogelijk is. Het Maritiem Museum Rotterdam heeft deze gegevens verwerkt in onderstaande digitale zoekmachine en bereidt momenteel de koppeling met de gescande liggerbladen voor.

Zoek hier in de database met liggers ›